Wzrost cywilizacji
Cywilizacje rozwijały się i ginęły wielokrotnie, w różnych miejscach i w różnych czasach, a jedne przetrwały dłużej niż inne. Były przynajmniej dwa wielkie mroczne okresy w historii, podczas których jakaś cywilizacja została doszczętnie zmieciona z powierzchni ziemi (1200 przed naszą erą do 700 przed naszą erą i 400 naszej ery do 900 naszej ery). Pierwszy z nich nastąpił podczas najazdu barbarzyńców ze wschodu. Przyczynił się jednak do przejęcia od nich sztuki wykonywania siodeł z strzemionami. Pozwoliło to na stworzenie kawalerii. Drugi okres wiąże się z upadkiem cesarstwa rzymskiego i najazdem Turków na Konstantynopol oraz ze spaleniem biblioteki w Aleksandrii. Dwoma podstawowymi warunkami dla rozwoju cywilizacji to ludzka zdolność, do organizacji i produkcji jedzenia w dużych ilościach. Duże ilości jedzenia powodowała tworzenie się dużych populacji, ale tylko, jeżeli mogły się skutecznie zorganizować. Na przełomie 5000 lat, od 8000 przed naszą erą do 3000 przed naszą erą, wczesne wsie urosły do pełnych cywilizacji na Środkowym Wschodzie, Anatolii, Iranie, Indiach , Pakistanie i Chinach. Ważnymi krokami w rozwoju cywilizacji były nawadnianiem, miasto państwo, handel, prace w metalu i pismo.